Onrijpe druiven: karma in de Bijbel?

De ouders hebben onrijpe druiven gegeten,
en de kinderen hebben stroeve tanden.

Kent u die uitdrukking? Ik moest eraan denken toen ik vanochtend mijn tanden zette in een druif die nét niet rijp genoeg was. Maar niet mijn kind, maar ikzelf kreeg stroeve tanden.

Profetische kritiek

Tweemaal wordt de uitdrukking besproken in de Hebreeuwse Bijbel. Door Jeremia en door Ezechiël. Blijkbaar is het bij Gods volk rond de ballingschap een populaire uitdrukking:

“De ouders hebben onrijpe druiven gegeten,
en de kinderen krijgen stroeve tanden.”

Wat men daarmee wil zeggen is het volgende: God straft mensen voor zonden die hun ouders hebben begaan. Een soort karma door de generaties heen, dus.

Dat moet nu maar eens afgelopen zijn, roept Jeremia, roept Ezechiël.
God zal ieder mens individueel beoordelen. Wie onrijpe druiven eet, krijgt zélf stroeve tanden.
Zo moet het zijn.

De generaties door

Maar binnen dezelfde Bijbel vinden we een God die wel dégelijk nakomelingen straft voor de zonden van de ouders. En andersom. Kijk maar in het Tweede Gebod.

Voor de schuld van de ouders laat ik de kinderen boeten, en ook het derde geslacht en het vierde, wanneer ze mij haten; maar als ze mij liefhebben en doen wat ik gebied, bewijs ik hun mijn liefde tot in het duizendste geslacht.

Met andere woorden: dat spreekwoord waar de profeten in Gods naam zo boos op zijn, komt regelrecht uit Exodus. Onbijbels valt het dus op geen enkele manier te noemen: de God van de Tien Geboden straft en beloont de generaties door.

En dus?

Misschien vertegenwoordigt Exodus 20 (het Tweede Gebod) een ouder Godsbeeld.

In zekere zin is dat beeld heel correct. Het is namelijk waar, dat de zonde van een individu gevolgen kan hebben voor drie of vier generaties achter elkaar. Wat te denken van familietragedies, van opa’s die fout waren in de oorlog, of van financiële blunders die een gezin bankroet maken. Die werken nog wel wat geslachten door, helaas.

Maar dat is niet Gods schuld, of wel?

In Exodus 20 wel.
In Jeremia 31 en in Ezechiël 18 niet.

Misschien een stukje evolutie van God: van een collectief karma, een God die straffend de generaties doorgaat, naar de God die het hart van elk individu bekijkt.
Om te zien of-ie geen onrijpe druiven eet.

Advertenties

4 gedachten over “Onrijpe druiven: karma in de Bijbel?

  1. DJ Punt

    Jouw gebruikte vertaling is verschrikkelijk.

    De vaders hebben onrijpe druiven gegeten…. …en de tanden der kinderen zijn slee geworden.

    Ze zijn SLEE geworden. Hoor je me? SLEE geworden!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s