de Beatles en de Boedha


Jai Guru Deva,
Heil Goddelijke Leider.
John Lennon zong het tegen zijn Indiase goeroe,
hiernaast afgebeeld: Maharishi Mahesh Yogi.
Ook in Nederland was de wijsgeer bekend en geliefd.
Een van zijn motto’s: Be Happy!

De met bloemen behangen Yogi maakte een vrolijke indruk.
Voeg daarbij een diepzinnige, mystieke sfeer (lange, witte baard)
en dito muziek (zie hier Ravi Shankar met George Harrison) en je hebt een indrukwekkende scène.

Wat de Beatles toen deden, is een toevlucht zoeken uit de waanzin van de Beatles-mania.

Altijd presteren, altijd leuk zijn, belangrijk zijn, nooit een dag vrij of een dag onzichtbaar.
Dat is niet uit te houden voor een mens.
Een mens heeft rust nodig. Dat bood de meditatie.
Een mens moet de wereld relativeren. Dat bood de Oosterse wijsheid.
Leer zien hoe groot het universum is. En hoe klein jij.
De trancendente meditatie (TM) bood hen een onmisbare uitvlucht.

Deze trend is al 50 jaar bezig in het Westen, en steeds minder exclusief bij artiesten.
Ook de ‘Henk en Ingrids’ (dankje, Geert) houden zich steeds vaker bezig met een of meerdere van de vele tweelettergrepige Indiase woorden, die op -a of -i eindigen.

Dat geeft iets aan. De waanzin die de Beatles toen omringde, in kleinere vorm,
komt langzaam maar zeker onze richting op. Het westen is een prestatiemaatschappij.
En uit die zieke hectiek biedt de meditatie een uitvlucht.
We hebben het nodig, dat zo iemand tegen ons zegt:
Take it easy, baby! (tribuut van the Doors aan Yogi)

Of deze schitterende ode:
Jai Guru Deva,
nothing’s gonna change my world..

nothing’s gonna change my world!

Niets gaat mijn wereld aantasten.
Niemand kan me raken, ik ben hier, alleen, ontspannen.
Het spreekt ons aan, omdat het Westen die rust, die sereniteit kwijt is geraakt.

Maar dan.
Net in de maand, of zelfs in de week, dat the Fab Four de goeroe ontmoeten,
komt er een onverwachte klap. De dood van hun vriend en manager Brian Epstein.
Hij was nog jong en had hen begeleid vanaf het begin van de carrière…

Er zijn beelden van John Lennons reactie tegenover journalisten.
Met grote, geschokte ogen kijkt hij wezenloos voor zich uit, totaal de weg kwijt.
Als een reporter vraagt, wat Yogi hiervan gezegd heeft, komt er een onthullend antwoord,
in de trant van: hij zei dat het niet belangrijk was. Dat het niet gebeurd was.
Dat we niet te verdrietig moeten zijn.

Dat be happy klinkt dan ineens wel heel goedkoop.
Something did change their world. En ontkennen is ongeloofwaardig.

De goeroe gaf met zijn tips eigenlijk zijn eigen onmacht aan.
Hij heeft hen zeer goed geholpen om aan de alledaagse zorgen te ontkomen.
Maar de diepste, existentiële problemen lost hij niet op.
Hier houdt zijn macht op.

Hier begint de macht van een Ander.
Iemand die wel durfde te huilen aan het graf van zijn vriend.
En vervolgens zei: ik ben de opstanding.
Dat is andere taal.
Someone’s gonna save my world.

Hij is misschien niet de eerste om onze kleinere, dagelijkse problemen op te lossen.
Hij loste het grote, onderliggende probleem op.
En daarmee zouden onze dagelijkse beslommeringen triviaal moeten zijn.
Jai guru deva.

Advertenties

7 gedachten over “de Beatles en de Boedha

  1. AlainVerheij Berichtauteur

    ik besef dat Boedha zelf hier weinig mee te maken heeft,
    want Yogi had eerder een variant op ’t hindoeisme.
    Vond de titel alleen wel pakkend.
    Bovendien denk ik dat Boedha wel met Yogi zou kunnen praten.
    Behalve dan wat betreft ’t fortuin op Yogi’s rekening.

    Ik pretendeer hier niet, de grotere religies van onze wereld in 1 blog af te kunnen serveren. Hoogstens stip ik de beperking aan van de Westerse hype op Oosterse (of pseudo-Oosterse) wijsheden.

  2. Joshua

    Zowel de Oosterse als de Westerse religie biedt gelovigen de mogelijkheid om verdriet om te smeden in berusting of hoop. Ik kan niet zomaar zeggen dat het antwoord van de Yogi goedkoper is dan “mama is nu in de hemel”.

    Door te geloven in Jezus kun je misschien het gevoel krijgen dat lijden hoort bij het bestaan, dat er begrip voor is, er is iemand die je lijden deelt. Deze gedachten kunnen de gelovige wellicht helpen om zijn lijden (langzaam) los te laten.

    Dan is er ook nog de belofte van een nieuwe wereld waarin alles rozengeur en maneschijn is. Stil maar, wacht maar, alles wordt nieuw..

    De oosterse wijsheid spoort de gelovige dan weer aan om zijn krenkbare ego te ontkennen en zichzelf voortaan verbonden te voelen met de onverstoorbaarheid van het grote universum. (Of zo vat ik het op.)

    De overeenkomsten tussen deze beide opvattingen (je moet het lijden beschouwen als iets dat – deels- buiten jezelf ligt, en als een kleine hobbel op de weg naar de eeuwige jachtvelden) lijken me belangrijker dan de verschillen (de rhetoriek erom heen en het emotionele proces dat je doorloopt).

    Als je me toestaat om het geloof te beschouwen als een methode om gelukkig en emotioneel stabiel te worden – wat bepaalt dan of het een succes wordt? Dat lijkt mij eerder de mentaliteit van de gelovige (die een daadkrachtige optimist of een eeuwige chagrijn kan zijn) dan de inhoud van zijn boekjes.

  3. AlainVerheij Berichtauteur

    Jos!
    -stil maar wacht maar kan zeker goedkoop zijn.
    Of dit nu echt zo’n terechte aansporing is binnen de Christelijke cultuur,
    dat vraag ik me af. Dat wacht maar, OK. Dat stil maar.. nee.

    -geloof als middel om gelukkig & stabiel te worden;
    als de hoop niet écht is, doe mij dan maar geen geloof.

    -Yogi pretendeert geen hoop te hebben. Hij ontkent het probleem.
    Toch weer anders dan ‘stil maar’.. Dat brengt me tot de stelling,
    dat Oosterse wijsheid, zoals die in het Westen gehypt wordt,
    niet is opgewassen tegen de grotere problemen, maar vooral handig is
    als luxeartikel van verwende, verveelde of overspannen Westerlingen.
    Voor de dagelijkse beslommeringen.

  4. DJ Punt

    “als de hoop niet écht is, doe mij dan maar geen geloof”

    Mag dit de nieuwe stelling zijn?
    Ik ben het namelijk met je oneens.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s